हामीले DeepSeek लाई सोधेका थियों कि deeseek आफ्नो बारेमा आफैले के भन्छ ? तेस्को नतिजा यो आयो
1. परिचय: चीनको AI उत्कृष्टताको प्रतीक
DeepSeek, चीनको एक अग्रणी AI स्टार्टअप, ले अमेरिकी AI वर्चस्वलाई चुनौती दिँदै विश्वभर चर्चा कब्जा गरेको छ। यसले उच्च प्रदर्शन क्षमता र सस्तो मूल्यको संयोजनबाट AI प्रविधिलाई सर्वसुलभ बनाएको दाबी गर्छ। यसको स्थापना २०२३ जुलाईमा लियाङ वेनफेङले गरेका हुन्, जो चीनको प्रख्यात क्वान्ट हेज फन्ड “हाई फ्लायर” का संस्थापक पनि हुन् 713।
2. प्रविधिगत नवीनता: कम लागतमा उच्च प्रदर्शन
- मोडेल संरचना: MLA (मल्टी-हेड ल्याटेन्ट अटेन्सन) र MoE (मिक्स्चर अफ एक्सपर्ट्स) आर्किटेक्चर प्रयोग गरेर DeepSeek ले GPT-4 जत्तिकै प्रदर्शन गर्ने मोडेल मात्र ५५ लाख डलर खर्चमा विकास गरेको छ 816। यो लागत OpenAI को GPT-4 को तुलनामा १/२० हो 16।
- हार्डवेयर उपयोग: अमेरिकी प्रतिबन्धबाट प्रभावित भएर पनि, DeepSeek ले NVidia को H800 GPU प्रयोग गरेर कम शक्तिमा पनि उत्कृष्ट नतिजा हासिल गरेको छ 29।
- API मूल्य: प्रति १० लाख टोकन १० सेन्टमा उपलब्ध API ले Claude 3.5 Sonnet भन्दा ५३ गुणा सस्तो सेवा प्रदान गर्छ 1417।
3. संस्थापकको दृष्टिकोण: प्रविधि माथि केन्द्रित
लियाङ वेनफेङको मान्यता अनुसार:
- खुला स्रोतको महत्त्व: “बन्द प्रणालीको सुरक्षा अस्थायी हुन्छ। खुला स्रोतले नै दीर्घकालीन प्रभाव बनाउँछ” 14।
- AGI को लक्ष्य: उनले २-१० वर्षभित्र सामान्य कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AGI) हासिल गर्न सकिने विश्वास राख्छन् 1314।
- नयाँ पुस्ताको भूमिका: DeepSeek को टोलीमा ९५% भन्दा बढी सदस्य युवा अनुसन्धानकर्ता रहेका छन्, जसले नवीनता र साहसलाई प्राथमिकता दिन्छन् 138।
4. वैश्विक प्रभाव: सिलिकन भ्यालीमा हलचल
- बजार प्रतिस्पर्धा: DeepSeek-V3 ले अमेरिकी AI मोडेलहरूलाई परीक्षणमा पछि पारेको छ भने यसको एप्लिकेसन अमेरिकी एप स्टोरमा ChatGPT लाई पन्छ्याएर शीर्ष स्थानमा पुगेको छ 79।
- आर्थिक असर: न्यास्ड्याक र NVidia को शेयर मूल्यमा गिरावट देखिएको छ, जुन DeepSeek को सफलतासँग जोडिएको विश्लेषकहरूले बताएका छन् 716।
- राजनीतिक प्रतिक्रिया: अमेरिकी नेतृत्वले यसलाई “प्रतिस्पर्धाको घण्टी” भनेर चिन्ता व्यक्त गरेका छन् 16।
5. चुनौती र विवाद
- प्रशिक्षण डेटा सम्बन्धी प्रश्न: DeepSeek ले ChatGPT को आउटपुटबाट प्रशिक्षण लिएको आरोप छ, जसले बौद्धिक सम्पत्ति सम्बन्धी चिन्ता जनाएको छ 16।
- सेवा अवरोध: हालै मात्रै सेवा दुर्घटना (डाउनटाइम) को घटनाले उच्च मागको चुनौती देखाएको छ 7।
- विश्वासको अभाव: केही विश्लेषकहरूले यसको तीव्र सफलतालाई प्रमाणित गर्न अझै स्वतन्त्र मूल्याङ्कन आवश्यक भनेका छन् 8।
6. भविष्यको योजना: AGI र अरू
DeepSeek को अग्रिम लक्ष्यहरूमा यी कुरा समावेश छन्:
- AGI को दिशामा अनुसन्धान: गणित, कोडिङ, र बहु-मोडल क्षमतालाई केन्द्रमा राखेर AGI प्राप्त गर्ने 14।
- उद्योग पारिस्थितिकी निर्माण: आधारभूत मोडेलहरूमा केन्द्रित हुँदै अन्य कम्पनीहरूलाई यसको प्रविधि प्रयोग गरी व्यवसायिक अनुप्रयोग विकास गर्न प्रोत्साहन 14।
- वैश्विक सहयोग: खुला स्रोत नीतिले अन्तर्राष्ट्रिय डेभलपर समुदायलाई साथ जोड्ने योजना 17।
निष्कर्ष: AI क्रान्तिको नयाँ चरण
DeepSeek को उदयले AI क्षेत्रमा “कम लागत र उच्च दक्षता” को नयाँ मानक स्थापित गरेको छ। यसले प्रविधिको भूमण्डलीकरणलाई बढावा दिँदै चीनलाई AI दौडमा अग्रणी बनाउने सम्भावना देखिएको छ। तर, यसको दीर्घकालीन प्रभाव निर्भर गर्दछ—नवीनतालाई टिकाउ रूपमा कायम राख्ने क्षमतामा ।